Bevrijding: de weg naar vrijheid

Bevrijding: de weg naar vrijheid

Mei 2020. Herdenking van de bevrijding, 75 jaar geleden. Nu al worden we erbij bepaald. Gelukkig hebben we nog steeds niet het woord ‘bevrijding’ ingeruild voor ‘vrijheid’. Want ‘vrijheid’ is een situatie, een gegevenheid, ze ís er. En dan is de vraag: is dat wel zo? Nee, beter is het woord ‘bevrijding’. De weg naar vrijheid. Ons onderweg losmaken van wat bedreigt, wat ons in de greep houdt. Het kwaad uit ons midden wegdoen. Het is een nimmer eindigende weg.

Op de weg naar de herdenking van de bevrijding, 5 mei 1945, zou een goede stap zijn: bestrijding van het antisemitisme. Want dat kwaad woekert nog steeds in ons land. Soms openlijk, waar Joden buiten met een keppeltje op belaagd worden. Soms versluierd, waar de staat Israël het mikpunt is, alsof daar de grootste mensenrechtenschendingen ter wereld plaatsvinden.

Een van de beste dingen die wij kunnen doen op de weg naar de vrijheid is: waakzaam zijn en waar nodig ons actief inzetten tegen het antisemitisme. Voor de kerk ligt daar zeker een Opdracht met een hoofdletter!

In de bijlage “Letter & Geest” van dagblad TROUW (30 november) staat een leerzaam essay van Ronny Naftaniel: De anti-Joodse ziekte van de ziel. Anti-joodse vooroordelen in West-Europa nemen af, maar er zijn veel antisemitische incidenten, merendeels uit extreem-rechtse, extreem-linkse en islamistische hoek. En het vooroordeel is er nog steeds, gevoed door religieuze en culturele overlevering. “Zijn bloed kome over ons en onze kinderen” (Matteüs 27:25).
Ronny Naftaniel laat zijn essay uitmonden in Vijf wenken: wat we tegen antisemitisme kunnen doen. Ik noem ze alle vijf.

Koester en bescherm de democratische instituties en waarden van gelijkheid tussen mensen en sociale rechtvaardigheid.
Dat betekent: rechtszekerheid voor allen, voor Joden en voor alle kwetsbare groepen.
Het mag niet bij mooie woorden blijven.
Strafwet. Scholing van politie en justitie in wat antisemitisme en racisme is.
Laten burgers en overheden antisemitisme en racisme niet negeren, maar zich uitspreken.
Zich uitspreken tegen daders én wegkijkers. Elie Wiesel: “Voor daders ben je tenminste nog een slachtoffer, voor de wegkijker ben je lucht.”
De luidsprekers van de haat. Van de bazen van Twitter, Facebook en Instagram hoef je niets te verwachten, want zij missen het zelfreinigend vermogen.
Dus: vervolg deze bazen voor uitingen van haat op hun sociale media.
Diep ingesleten vooroordelen over Joden en anderen kun je alleen aanpakken door informatie te geven die de negatieve beeldvorming corrigeert.
Begin daar zo jong mogelijk mee, scholen! …

… En kerken, geworteld in Israël! voeg ik daaraan toe. Opdat wij als kerk, als christenen, door onze actieve inzet tegen het antisemitisme eindelijk betrouwbaar zullen zijn voor de Joden.

Beilen, 3 december 2019      Ineke Thurkow-Wierenga