Kristallnacht Herdenking – Schuldbelijdenis van de PKN 2

Kristallnacht Herdenking – Schuldbelijdenis van de PKN 2

De herdenking van de Kristallnacht is in de provincie niet algemeen aan de orde gesteld in de loop van mijn tijd in Almelo van 1986-2011 toen ik (dr. Otto Mulder) predikant was van de Grote Kerk.
De oproep van ds. Klaas v.d. Kamp (classispredikant Overijssel-Flevoland https://www.klaasvanderkamp.nl/toerusting/joden-overijssel-flevoland) tot meer verhalen is dan ook een goede zet.
In het verhaal zou ik de naam van ds. Overduin in Enschede hebben genoemd en ook ds. De Geus uit Almelo die in Dachau omkwam in 1942.

In mijn tijd werd aan de Kristallnacht aandacht gegeven in de diensten in november. De jubilea van de staat Israël 40, 50 en 60 jaar Israël in 1988, 1998 en 2008 zijn uitvoerig gevierd in de Grote Kerk in een speciale dienst met alle medewerking van de Joodse Gemeente Almelo, die toen nog bijeenkwam in de sjoel op het Kerkplein. Al snel daarna volgde de verkoop op initiatief van de burgerlijke gemeente Almelo, die eigenaar van de grond was aan TMZ. De Joodse Gemeente Almelo werd opgeheven en is overgegaan naar Joodse gemeente Twente, die bijeen komt in de prachtige synagoge in Enschede.

Er is meer over een schuldbelijdenis te zeggen.
Een historisch argument omdat in de periode 40-45 er drie kerken waren die nu de PKN vormen:

De Ev. Lutherse kerk heeft een eigen verleden met het Nat. Socialisme en de Deutsche Christen contra de Bekennende Kirche in de BRD.

De Geref. Kerken boden uitgaande van hun belijden al in de dertiger jaren verzet tegen de NSB en weigerden dat een lidmaatschap van deze organisatie samen te laten gaan als kerklid. In de oorlog kwam uit deze kring een breed gedragen verzet en ook hulp voor Joden.
In Enschede kreeg dit vorm door de enorme inzet van ds. Overduin e.a. het verzet in Almelo was beperkt tot de stem van ds. De Geus, Hervormd predikant van de Grote Kerk, die middels een foto in de Consistorie van de Grote Kerk nog altijd wordt geëerd.
Er is een uitvoerige herdenking geweest in de Grote Kerk om samen met de RK Karmelparochie om prof dr. Titus Brandsma en de kring om hem heen, waartoe ook de Geus behoorde, te eren

De toenmalige Hervormde Kerk was gebonden aan de staat door het Algemeen Regelement uit begin 19de eeuw t.t.v. koning Willem I. In de oorlog vluchtte de koningin en de regering Naar Engeland en bleef deze kerk dankzij de inzet van ds. Gravemeijer e.a. niet stom geslagen. Hun protest was door deze staatsgebondenheid niet krachtig genoeg.
De Jodenvervolging werd systematisch door de bezetter doorgezet. Dat daarop wordt gewezen is volkomen terecht. Wel luistert het nauw om ook recht te doen aan alle verzetsmensen en Jodenhelpers. De NSB-predikanten worden bij name genoemd. Dat is m.i. te veel eer.
Eerst in 1951 werd deze kerk een belijdende kerk.

Ik zou graag zien dat Bart Wallet als historicus hier voldoende aandacht aan zal geven en zeker René de Reuver die door de vroege aankondiging van de schuldbelijdenis de vraag oproept of de inzet van zovelen, die dit met de dood hebben moeten bekopen, wel voldoende recht wordt gedaan.

Ik zou willen dat de predikanten en kerkenraden vroegtijdig op de hoogte worden gesteld van de uit te spreken schuldbelijdenis van de kerk als instituut. Per gemeente verschilt de schuldkwestie, Zowel voor als na de oorlog. De vervangingstheologie was ook in onze provincie nog lange tijd hoorbaar (zie bijlage) en ik poog d.m.v. de cursus Hebreeuws en de Raad voor Kerk & Israël inhoud te geven aan de onopgeefbare verbondenheid.

60 jaar Israel hoofdartikel AKN Otto Mulder
BUUNKCO okt 1995 Woord en Dienst

Otto Mulder, Balk

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail